Verbind je met ons

Oezbekistan

Hervorming van de grondwet - een nieuw hoofdstuk in Oezbekistan's reis van modernisering

DELEN:

gepubliceerd

on

De belangrijkste gebeurtenis in het politieke leven van Oezbekistan dit jaar is ongetwijfeld de hervorming van de grondwet, aangekondigd tijdens de inaugurele rede van president Shavkat Mirziyoyev na zijn herverkiezing vorig jaar. Het is een zeer symbolisch jaar om een ​​herziene grondwet aan te nemen, aangezien in december de 30th verjaardag van de goedkeuring van de eerste grondwet van Oezbekistan als onafhankelijke natie – schrijft Alberto Turstra

Veel media-aandacht wordt besteed aan een van de voorgestelde amendementen - de verlenging van de presidentiële termijn van vijf naar zeven jaar - die de weg vrij zou maken voor de consolidering van de macht van president Mirziyoyev. Toch wordt president Mirziyoyev algemeen gezien als de juiste persoon om het hervormingsproces dat hij in gang heeft gezet, voort te zetten. In de woorden van vice-voorzitter van de Senaat, Sodiq Safoyev,“Ik ben ervan overtuigd dat de persoon die deze hervormingen heeft gestart de kans moet krijgen om ze tot een goed einde te brengen”. Evenzo heeft de ambassadeur van Oezbekistan in de Verenigde Staten, Javlon Vakhabov,  tijdens een webinar georganiseerd door de Atlantische Raad, zei dat: "Bvolledig eerlijk zijn tegen onszelf; momenteel is er geen alternatieve politieke figuur in Oezbekistan met hetzelfde niveau van geloofwaardigheid en vertrouwen; en het vermogen om de ambities van onze mensen te verwezenlijken”.

De realiteit is dat er meer dan 200 voorgestelde amendementen op tafel liggen (die ongeveer de helft van de 128 artikelen van de Oezbeekse grondwet betreffen). Op 20 juni schetste president Mirziyoyev tijdens een toespraak voor leden van de constitutionele commissie de vier brede thematische gebieden van de hervormingen:

  • De verhoging van de menselijke waardigheid, die het hele spectrum van rechten voor alle sectoren van de bevolking bestrijkt;
  • Het idee van "Oezbekistan als sociale / verzorgingsstaat";
  • De verbetering van het openbaar bestuur;
  • Het definiëren van de status en rol van mahalla's en maatschappelijke instellingen, zoals politieke partijen, bewegingen, massamedia, vakbonden, stichtingen en andere openbare verenigingen.

Voor de lezers die niet bekend zijn met het mahalla-systeem: dit zijn hybride, lokale gemeenschapsgebaseerde organisaties die een geïnstitutionaliseerd onderdeel zijn geworden van het Oezbekistan openbaar bestuur. Ze opereren deels namens de staat (als een subeenheid van de lokale overheid) en deels als componenten van een gemeenschapsgestuurde informele welzijns- en dienstverleningsstructuur. Met voorgestelde wijzigingen zullen mahalla's in hun historisch natuurlijke rol worden geplaatst, dat wil zeggen buiten de staatsstructuur, en een grotere autonomie genieten. 

Veel van de voorgestelde grondwetswijzigingen op sociaal gebied zijn een weerspiegeling van wat we kunnen lezen in Development Strategy of New Oezbekistan for the period 2022-2026, een document waarin we tal van verwijzingen zien naar het versterken van met name maatschappelijke instellingen en het verbeteren van de activiteiten van niet-gouvernementele organisaties, enz. Het is geen geheim dat het machtigen van instellingen van het maatschappelijk middenveld tot echte krachten voor democratisering kan helpen om de lokale uitvoering van het zeer ambitieuze hervormingsprogramma van Oezbekistan beter te ondersteunen; de verantwoordelijkheid van en het toezicht op ambtenaren verhogen; en de stem van uitgesloten en kwetsbare bevolkingsgroepen versterken om meer inclusieve hervormingsresultaten te genereren.

Deze voorgestelde hervormingen zijn merkbaar in een land waar zelfgeïnitieerde, bottom-up ngo's lange tijd werden verdrongen door zogenaamde door de overheid georganiseerde niet-gouvernementele organisaties (GONGO's), opgericht bij regeringsdecreten, rechtstreeks gefinancierd door de staatsbegroting en beschikken over een uitgebreid netwerk van regionale vestigingen. De constitutionele consolidering van de rol en status van maatschappelijke instellingen moet in de praktijk worden vertaald door het wegnemen van de vaak lastige wettelijke, regelgevende en bureaucratische belemmeringen die in het verleden de vorming van het maatschappelijk middenveld belemmerden en onafhankelijke NGO's en vakbonden verhinderden zich te registreren en te opereren in Oezbekistan.

President Mirziyoyev sprak ook over de noodzaak om enkele bevoegdheden van de president over te dragen aan de Oliy Majlis, het tweekamerparlement van Oezbekistan. Hoewel Oezbekistan naar alle waarschijnlijkheid een sterk presidentieel systeem zal blijven; sommige bevoegdheden en functies zullen worden gedelegeerd aan de Eerste Kamer van het Parlement (de Senaat), zoals meer toezicht op de totstandkoming en uitvoering van de staatsbegroting; de goedkeuring voor de benoeming van het hoofd van het bureau voor corruptiebestrijding. Het zou zeker helpen als een dergelijke delegatie van bevoegdheden zich ook uitstrekt tot de Tweede Kamer (de Wetgevende Kamer), waarvan de leden rechtstreeks worden gekozen.

advertentie

De grotere participatie van het Oezbeekse parlement bij de uitvoering van hervormingen, bij het identificeren van het oplossen van de meest urgente sociaal-economische, politieke en juridische problemen is belangrijk omdat de rol en plaats van de wetgevende macht in de structuur van politieke instellingen van de samenleving – en haar vermogen om een ​​reële impact te hebben op de dagelijkse politieke besluitvorming – dient als een zeer goede indicator voor de mate van vooruitgang van een land op het pad van politieke modernisering.

Voorstellen voor constitutionele hervormingen komen niet alleen van de president. Dit is een voortdurende oefening waarbij elke burger de kans krijgt om inspraak te hebben tijdens een langere periode van openbare raadpleging (aanvankelijk slechts tien dagen, maar sindsdien uitgebreid tot één maand, tot 1 augustus). De constitutionele commissie, opgericht op 24 mei en bestaande uit "wetgevers, senatoren, vertegenwoordigers van alle regio's van Oezbekistan, vertegenwoordigers van instellingen van het maatschappelijk middenveld, advocaten, politicologen en andere deskundigen", is belast met het verzamelen van voorstellen tot wijziging van de artikelen van de grondwet . Er zijn een website, een Telegram-kanaal en een callcenter opgezet waar burgers hun voorstellen kunnen indienen. Tot op heden zijn tienduizenden voorstellen ontvangen.

Volgens Odiljon Tojiev, vice-voorzitter van het parlement van Oezbekistan, hoewel niet alle ontvangen voorstellen "in een constitutionele taal zijn geformuleerd" of "in een grondwet thuishoren", geeft hij een paar aanwijzingen over wat de belangrijkste voorstellen zijn die van de burgers zijn ontvangen. Deze omvatten oproepen tot rechtstreekse verkiezing van regionale gouverneurs en burgemeesters (alle momenteel benoemd door de president); strengere straffen voor corruptie; grotere transparantie op alle overheidsniveaus en vermindering van het aantal ministeries.

Het is belangrijk op te merken dat de noodzaak van staatkundige hervormingen niet voortvloeit uit het feit dat de huidige Grondwet niet voldoet aan moderne eisen, normen en democratische beginselen. Dat doet het zeker, wat het op zijn beurt moeilijk kan maken om de noodzaak om het te veranderen te rechtvaardigen. Maar in de woorden van de voorzitter van de constitutionele commissie, Akmal Saidov: “De grondwet is geen dogma, het zou een actieprogramma moeten zijn. Het is niet iets bevroren. We moeten nieuwe regels invoeren die overeenkomen met het nieuwe Oezbekistan en zijn ontwikkeling. '

Een goede weerspiegeling dat de bijgewerkte Grondwet een "levend document" wil zijn, is te vinden in de voorgestelde herzieningen van artikel 27, dat belooft een einde te maken aan de ongeoorloofde inbeslagname van grond en huisvesting, waardoor het recht op onschendbaarheid van het huis grondwettelijk recht van de bevolking van Oezbekistan. Dit is zeer relevant gezien het grote aantal woningslopen en gedwongen ontruimingen waarvan Oezbekistan de laatste tijd getuige is geweest.

Een laatste punt dat de aandacht verdient, is dat president Mirziyoyev niet per se een referendum hoefde te houden om constitutionele hervormingen aan te nemen. Artikel 127 van de Oezbeekse grondwet luidt als volgt: "de grondwet van de Republiek Oezbekistan wordt gewijzigd bij wet aangenomen met een meerderheid van ten minste twee derde van het totale aantal afgevaardigden van de Wetgevende Kamer en leden van de Senaat van de Oliy Majlis van de Republiek Oezbekistan, of bij referendum van de Republiek Oezbekistan”.

Kortom, terwijl het Oezbeekse parlement de bevoegdheid heeft om grondwetswijzigingen in te voeren en goed te keuren, heeft president Mirziyoyev ervoor gekozen om deze in een openbare stemming te brengen, waardoor de nieuwe grondwet er effectief een wordt door het volk en voor het volk. Dit zal de legitimiteit van de basiswet van het land vergroten, en evolueren van een statisch, op de staat gericht document naar een levend handvest waarin het individu en zijn rechten centraal staan.

Tot slot vraagt ​​de nieuwe hedendaagse politieke, juridische en sociaal-economische realiteit van Oezbekistan om een ​​grondige herziening van de Grondwet. De voorgestelde constitutionele hervormingen, die aan een landelijk referendum zullen worden voorgelegd, zijn het hoogtepunt van een hervormingsproces dat door president Shavkat Mirziyoyev is gestart toen hij in 2016 aan de macht kwam. Later in het jaar zullen de burgers van Oezbekistan opnieuw de kans krijgen om actief inspraak hebben in het vormgeven van de toekomst van hun moederland.

De auteur, Alberto Turkstra, is projectmanager, diplomatieke wereld

Deel dit artikel:

EU Reporter publiceert artikelen uit verschillende externe bronnen die een breed scala aan standpunten uitdrukken. De standpunten die in deze artikelen worden ingenomen, zijn niet noodzakelijk die van EU Reporter.

Trending